gif

Politika - Çeviri

İranlı olduğuna dair şüphe duyulan bir kampanya Kanada basınının yalan haber yayınlaması için nasıl çalıştı

  Wednesday 29th May 2019

  • 1724
  • 05-29

Kanada'nın devlet radyo ve televizyon yayıncısı CBC’nin yaptığı analizler sonucunda İran menşeli olduğu tahmin edilen bir propagandanın Kanada’nın basın organlarının asılsız haberleri büyütmeye neden olduğu ve bunda en az bir kez başarılı olduğu ifade edildi.

Propaganda ilk olarak, ulaşılan sonuçların detaylı bir biçimde geçen hafta yayınlayan Kanada'daki Toronto Üniversitesi'ndeki Munk Küresel İlişkiler Okulu’nda bulunan disiplinler arası bir laboratuvar olan Citizen Lab laboratuvarındaki araştırmacılar tarafından açığa çıkarılmıştır.

Propagandaya Endless Mayfly adı verilmiş, Türkçe’de “Sonsuz Mayıs Sineği” anlamındadır. Propaganda, sahte olması hakkında haberi olmayan tarafların ele alıp yayınlamasından sonra kaybolan kısa ömürlü yanlış haberleri yayınlamaya dayanmaktadır.

CBC, bazı hesapların 2016-2017 yılları arasında Türkiye’de başarısız darbe girişiminin ABD’nin Merkezî İstihbarat Teşkilatı CIA tarafından desteklendiğine dair yanıltıcı bir hikayeye dikkat çekmek amacıyla CBC’nin de içinde olmak üzere Kanada’nın 12 farklı basın organını hedef aldığını ifade etti.

Ek olarak propaganda dünyada binlerce Twitter hesabını hedef alarak çabalarının bir kısmı Kanada hesaplarını hedef almak üzere yoğunlaşmıştır.

CBC aynı zamanda bir başka tweetin Suudi Arabistan’ın 2017 Fransa Cumhurbaşkanlığı Seçimleri’nde Emmanuel Macron adayını desteklediğine dair asılsız bir hikayenin gazete tarafından ele alınması amacıyla Fransızca yayın yapan günlük Le Journal de Montréal gazetesini hedef almıştır. Makale Belçika’nın Le Soir adlı internet sitesinde yayınlanıp aşırı sağ Fransız politikacı Marion Maréchal tarafından Twitter’da paylaşılmıştır.

Bu medya yemi çok az vakada başarılı olmuştur. Örneğin; Reuters, Endless Mayfly’nin hazırladığı asılsız bir hikayeyi paylaşarak altı Arap ülkesinin Uluslararası Futbol Federasyonları Birliği FIFA’dan Katar’ın 2022 Dünya Kupası’na ev sahipliği yapmasından mahrum etmeyi talep ettiğini iddia etmiştir. 

Citizen Lab araştırmacıları İran hükümetine kesin bir şekilde suçlayamadı ama toplanan delillerden yola çıkarak “Orta derece emil olarak İran ya da yanlısı bir tarafın en mantıklı açıklama olduğu sonucuna vardık” ifadesini kaleme aldılar. CBC, araştırmacıların analizlerinin propagandanın sürdüğü haberlerin İran çıkarlarıyla örtüştüğü sonucunu ortaya çıkarttığını ifade etti.

Citizen Lab raporunun baş yazarı Gabriela Lima, propagandayı inşa edenlere vurgu yaparak “Amaçlarını kesin olarak kestirmek zordur ama hikayelerini basına ulaştırmak olduğunu tahmin ediyorum … Zannımca amaç, İran’ın geleneksel düşmanları (İsrail, Suudi Arabistan Krallığı ile ABD gibi batı ülkeleri) arasında jeopolitik bir bölünme tohumu ekmektir.“ İfadelerini kullandı.

Bunun yanı sıra Endless Mayfly yüzlerinden diğer bir yüzü alternatif medya platformlarında asılsız hikayeler yayınlamaya çalışmak idi ki bağımsız muhabirlere ait olduğunu iddia eden Twitter hesapları bu platformların birçoğuna ulaşmaya çalıştı. Bu platformlardan biri ve aşırı sağa ait Kanada’nın haber ve takip sitesi olan The Rebel’dır.

CBC ek olarak propagandanın Kanada basın organları ile belirli muhabirleri hedef almanın yanında emeğinin bir parçasını 2012 yılında tutuklanan ve “Web kanallarıyla İslam’a hakaret” suçundan on yıl hapis cezasına çarptırılan Suudi Arabistanlı blogger Raif el Badavi’ye ayırmıştır.

CBC, Endless Mayfly’nin bazı parçalarının hala internette olduğu ve araştırmacıların propagandanın hala aktif olma ihtimali olduğunu düşündüklerini ekledi.

Gabriela Lima şu açıklamayı da kaydetti: “Geçmiş zamanın yanlışlarından çok şeyler öğrenerek araştırmacıların bu şeyleri takip etmeleri oldukça zor olmuştur... Muhtemel ki yanıltıcı bilgileri dağıtmak konusuna özen göstermek için daha çekici yöntemlere tanıklık edebiliriz... Bu durum oyunda birden fazla oyuncunun olduğunu iyice hatırlatmaktadır; yalnızca Rusya’yla sınırlı değil, İran’ın da dünyanın elektronik hileciliğinde uzun geçmişi vardır.” 

CBC, Concordia Üniversitesi İletişim Çalışmaları’nda Doç. Dr. VENICE MAKAVELI’den “Bu yanıltıcı propagandaların sürekli gelişmesi federal seçimlere gittiğimizde siyasi gidişatı kontrol etmek amaçlı propagandaların erken ortaya çıkartılması konusunda daha büyük bir zorluğa neden olacaktır... Bu yüzden bu hususa çok dikkat etmeliyiz. Çünkü, bu girişimler sürekli olarak deneysel girişimlerdir. İş, aynı teknik ve hesapların aynısının kullanıldığına tanıklık ediyor gibi olmayacaktır... Bu kedi fare oyunudur.” İfadelerini aktardı. 

Mayıs Sineği “Birgül Sineği” olarak da bilinmektedir.